24 de Marzo: el Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia

Op 24 maart was het in Argentinië el Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia. Op deze dag worden sinds 2002 de verdwenen en vermoorde mensen herdacht die eind jaren ’70 en begin jaren ’80 slachtoffer werden van het dictatoriale regime. Op Plaza de Congreso zou ‘s middags een herdenkingsmars beginnen die tot het historische Plaza de Mayo zou voeren.Voor iemand die zich bijna overdreven interesseert voor de Argentijnse politiek (op onze koelkast hier hangen magneten van Cristina Fernandez de Kirchner, de vorig jaar overleden Néstor Kirchner en Evita Perón) en voor iemand die zelfs zijn scriptie over het transitieproces van het land heeft geschreven, was dit natuurlijk enorm interessant om mee te maken. Interessant werd het zeker, maar een eensgezinde en tevens emotionele herdenkingsmars zou het allesbehalve worden.

En natuurlijk had ik ook beter moeten weten. In een land dat zó dol is op politiek protest, wordt vanzelfsprekend elke mogelijkheid aangegrepen om het eigen geluid te laten horen. Zeker in een jaar waarin presidentsverkiezingen plaatsvinden — bijna dagelijks worden posters van nieuwe kandidaten opgehangen — kon enige reuring van het emotionele en gepassioneerde volk niet uitblijven. Toen we om 14.00 uur onze talenschool verlieten, precies tussen beide pleinen in, werd de toon direct gezet. Verschillende groeperingen stonden met zelfgemaakte spandoeken te schreeuwen op straat, terwijl de belangrijkste straat van de stad (Avenida 9 de Julio, tevens de breedste straat ter wereld) werd geblokkeerd met brandende autobanden door mannen met zelfgemaakte knuppels, ontblote bovenlijven en volledig bedekte gezichten.

Rookbommen werden afgestoken, en we realiseerden ons beter snel weg te gaan. De agressieve sfeer gaf ons een rare smaak in de mond, waardoor we na enkele foto’s stiekem enorm genietend besloten direct naar Plaza de Mayo te trekken. Gelijk aan het clublied van Feyenoord vonden we een plaatsje in de zon. Omdat, naar later bleek bleek, de middag voor anti-regering groeperingen was gereserveerd en pas ‘s avonds de pro-regering groeperingen (de zogeheten Peronisten) ruimte kregen, stroomde het plein vol met ultralinkse rakkers. Lange baarden, rode t-shirts en vele verwijzingen naar Che Guevara, het socialisme (¡Socialismo o Muerte!) en allerhande revoluties deden mij enorm op m’n plaats zijn. Uit mijn mond zal dit op zijn minst ietwat cynisch klinken, maar wat zat ik te genieten! De geur en de onheilspellende rook van de ontelbare provisorisch geïnstalleerde parillas maakten het plaatje af.

Toen om 15.30 uur tussen alle drukte, lawaai en rook door de Madres de Plaza de Mayo aan hun wekelijkse ronde begonnen, wist ik het zeker: er is geen gaver land dan Argentinië. En er is op dit bewuste moment geen betere plek ter wereld om te zijn. Om ons heen werden felle toespraken gehouden, terwijl men hele biefstukken en liters mate naar binnen werkten. Toen het donker begon te worden zochten we de rust op van een kroeg in San Telmo, waarna we tussen de graffitispuitende barbaren heen terugliepen naar het eerder op de dag nog agressief ogende Avenida 9 de Julio. Het hele centrum van Buenos Aires leek op zijn kop te staan, en dat was hier niet anders. Inmiddels waren de Peronisten begonnen met hun pro-regering mars en werd hier halt gehouden voor politieke liederen, nog meer rookbommen en constant getrommel. De sfeer zat er bij deze mensen juist goed in en een waar volksfeest ontstond voor onze ogen. Het was mooi, het was genieten. Het was Argentinië. Het was Argentijnse politiek. Ik hou van je Argentinië! Alleen over de verdwenen en vermoorde mensen hebben we weinig gehoord. En dat is ergens toch ironisch te noemen.